”Ela neden televizyon ve tablet izlemiyor? Ne zaman başlayacaksınız?” – SSS

Ela büyüdükçe bu sorular daha çok gelmeye başladı. Ben de şöyle bir toparlayayım dedim.

Bu yazıda hem biz neden ekran göstermiyoruz hem de Amerikan Pediatri Akademisi bu konuda ne diyor onu yazdım. Çocuklarına ekran göstermeyi seçen ailelere göre öneriler de var yazıda. Umarım faydalı bulursunuz.
Ela, sülalemizle cep telefonunda görüntülü konuşmak zorunda olan bir gurbetçi bebesi. Bence bu bile fazla ama ailevi bağlar gereği tabii ki seve seve izin veriyoruz. Ama bu gereklilik dışında hiç ekran yok hayatında.

Bu biraz da bizim alışkanlıklarımızla alakalı. Biz zaten televizyonda haber, dizi, program izlemeyen insanlarız. Televizyon dekor gibi durur bizim evde yıllardır. İzleyeceğimiz şeyi de zaten iş çıkışı akşam izlemeye alışmışız. E şimdi de Ela uyuyunca açıyoruz bi film ya da diziyi şu programlardan birinden. Hani televizyonda dizim var, saati geldi, açalım hadi durumu yok bizim evde.

Lohusalıkta da sonrasında da evdeydim ama benim için televizyon yok gibi. Aklıma gelmiyor. Benim elimde telefon var. İşte onu da aileleri aradıkça kullanmış oluyor Ela. Onun dışında bir numarası olabileceğinden, videolardan, çizgifilmlerden bihaber desek yeri.

Geçtiğimiz aylarda bi ara 5-6 gibi dikilince alıyorduk yatağa. Bir iki kez denedim çizgifilm açıp oyalamayı. Ama alışık olmadığı için biraz bakıp kafama attı telefonu =)

Ha bir de, hayvanların yavrularını anlatıyordum bir gün. Bebek köpeklerden bahsederken açtım bir video YouTube’dan, annesini emen hayvanları gösterdim. Onu çok sevdi mesela.

Şimdilik, bahçeler, parklar, kitaplar en güzel kafa açıcı. Ben de vakit ve sabır konusunda iyi hissettiğim için kendimi ihtiyaç olmuyor hiç ekrana. Bir de Ela 14. aydan sonra kreşteydi. Sabahtan öğlen 2’ye kadar. Bu yüzden ekran göstermediğimi, hep evde olsa kesin göstereceğimi söyleyen çok insan oldu. Onlara da toplu cevap vereyim. Hayır, göstermezdim. Nasıl haftalarca Türkiye’de başbaşa seyahat ederken göstermiyorsam, nasıl hastayken evde kaldığı haftalarda ya da haftasonlarımızda gösterme gereği duymuyorsam, bak hatta bu ay kreş de tatil 3 hafta… Ama yok, bizim evde buna hem karar verdik hem de ihtiyaç duymadık. Ekran icat edilmemiş olsa ne yapardık? Onu yapıyoruz işte.

Ekran göstermiyoruz ama  gösteren de öcüdür demem asla. Binbir çeşit ebeveynlik var şu hayatta. Ekran da bizi ikiye bölmeyiversin. Kim nasıl rahat ediyorsa…

Sadece bildiğim ama henüz uygulamama gerek kalmayan şu bilgileri aktarayım.

Çocuklarına ekran gösteren ailelere öneriler: 

Çocuklara bir video açıp yalnız bırakmak doğru değilmiş. Orada algılayamadığı bir renk ve hareket dünyası var. Bu yüzden yanında oturup ‘Aa bak top geldi. Kedinin burnuna bak nasıl da kırmızı.’ gibi yorumlarla sohbet havası yaratmak ya da ‘Sence eşek ne zaman geri dönecek? Kuşlar uçuyor mu yoksa yuvada mı?’ gibi sorularla zihnini aktif tutmak gerekiyormuş. Aksi halde televizyon /tablet izleme çok pasif bir eylem olduğu için beyni tembel ve önündekini tüketme moduna geçiriyormuş. Bir de, ekranla hipnotize ederek yemek yedirmek, ekranı rüşvet olarak sunup olumlu bir davranış sergilemesini söylemek çok yanlışmış. Birincisinde çocuk ekrana dalıp ne yaptığından habersiz, yemekle yeme içme anlamında bir ilişki kuramıyor. İkincisinde ise ekranı rüşvet gibi kullanılabilir gördükçe kriz çıkartıp ekran isteme sıklığı artabiliyor. E ebeveyn de ‘kıyamıyorum’ diyerek bu döngüye girerse olan uzun uzun videolar izleyip gerçek hayattan uzak kalan çocuğa oluyormuş.

Amerikan Pediatri Akademisi 21 Ekim 2016’da, Çocukların Medya Kullanımı üzerine yeni, güncel öneriler yayımladı. Akademi kısaca şunları öneriyor:  

  • 18 aylıktan küçük bebeklerde, görüntülü konuşma dışında ekran gösterilmemeli.
  • 18-24 ay arası bebeği olan ve ekranla tanıştırmak isteyen aileler yüksek kaliteli programlar seçip çocuklarıyla beraber izlemeli, çocukların gördüğü şeyi anlamlandırmalarına yardımcı olmalı.
  • 2-5 yaş arası çocuklar için günlük ekran sınırı 1 saattir. Programlar yüksek kalitede içeriklerden oluşmalı. Aileler çocuklarının gördükleri şeyleri anlamlandırmasına ve çevrelerindeki dünyayla alaka kurmasına yardımcı olmak için yayını çocuklarla beraber izlemeli.
  • 6 yaş ve üzeri çocukların medya ile ne kadar zaman geçirdiği ve ne tür medya araçlarını kullandığı ve bu araçların yeterli uyku, fiziksel aktivite ya da sağlık için gerekli ihtiyaçlarının yerine geçmediğinden (zamanından çalmadığından) emin olmalı.
  • Aileler çocuklarıyla yemeğe gitmek, yolculuk yapmak gibi medya içermeyen zamanlar planlamalı ve evde ekransız/medyasız alanlar yaratılmalı. (Örneğin yatak odasında ekran olmayacak/tablet izlenmeyecek gibi.) Yazının tamamına şuradan ulaşabilir, İngilizce bilmiyorsanız Google Translate ile çevirip okuyabilirsiniz.
    Bunlar aklıma yattığı için eğer bir gün başlarda izlemeye mutlaka yanında oturup beraber ileyeceğimiz için iş bana çıkacak =) Şaka bir yana cidden gerekmedikçe gittiği yere kadar ekransız devam ederim diyorum.

    Ekran yerine radyo ve müziği, dansı koyduk sanırım biz. Kendisi radyoyu açıp dans etmek istiyor sıkıldığında. Demek ki bilmediği şeye ihtiyaç duyamadığı gibi, bildiği ve sevdiği şeyi de kendisi talep ediyor, benim açıp önüne koymama gerek yok diyorum.

    Böyleyken böyle, ‘çocuğum olursa …. yapacağım/yapmayacağım’ dediğim bir şeyi daha başarmış olmanın haklı mutluluğu ile gidiyorum şimdilik ekransız. Blogger sorumu sona sakladım. Sizde durumlar nasıl? Ekran var mı? Yanında izliyor musunuz? Ya da bu yazı sizin evde bir şeyleri değiştirecek mi dersiniz?

    Bir sonraki yazıda görüşmek üzere,

    Sevgiler,

    Zennuş

Reklamlar

6 Comments Kendi yorumunu ekle

  1. Burcu dedeli dedi ki:

    Henüz 9 aylık oğlum. Tv bizde de gündüz hiç açık değil akşam uykuya geçince açılıyor. Biz türkiye içinde gurbette olduğumuzdan görüntülü konuşma hayatımızda. En çok korktugum şey bundan sonra böyle devam edememek. Gittiği yere kadar 🙈

    Beğen

    1. Bence de gittiği yere kadar gider demek iyi bir yaklaşım ya. Başka türlü gerilmektense en azından sürdüğü kadar kollamak iyi hissettiriyorsa sizi ne ala. Hepimiz şartlara göre değişip duruyoruz, çocuklar da öyle olacak kaçış yok.

      Beğen

  2. Leyla Bașar dedi ki:

    Biz de durumlar biraz can sikici. Babasi (baski uygularak diyebiliriz) biz de izledik ne oldu kafasiyla hayatimiza soktu tv yi. Ama cok orantili izlendi bugune kadar faydasini gorduk bile diyebilirim. Ing. sarkilar vs. Fakat 3 yas gelginden beri hersey bir garip. Iki kez ev tasidik o da huyunu cok degistirdi. Tek musade ettigim tv ve dondurmaysa, ikiisni de ilk sirfastta istedi de istedi yalvar yakar. Ilk gunden beri tvyi beraber izleriz. Kahvalityi ortada birakirim sonra koyun koyuna yorumlayarak izleriz. Hadi simdi muzik zamani derim acar muzigi ve oyuna devam. Bazi gunler sabahtan baslar cikoltali dondurma ve tv diye etegime yapisir. Ve dogal olarak sabirla uzun uzun anlattiktan sonra gun sonu gergin bitiyor. Bu aralar daha sik ise gidiyorum ve ananede disiplin olmadigi icin beni onu tercoh ediyor beni istemiyor. Baba deseniz onun onunde izlesin nolcak demekten baska birsey yapmiyo. Coook bunalimdayim.

    Beğen

    1. Sizin durumunuz çok zormuş. Anne baba başka telden çalınca o arada kalmışlık hissi çok gerginlik yaratıyor. TV olmasa da başka konularda biz de yaşadık/yaşıyoruz ve gerçekten insan illalah deyip tamam demek zorunda kalabiliyor birbirine. Siz elinizden geleni yapmışsınız, yaparsınız da. Anneanne de biraz size uymaya çalışsa orta yolu belki bulursunuz. ❤
      Bol şans diliyorum. Sıkmayın canınızı fazla.

      Beğen

  3. celinozer dedi ki:

    Merhabalar 😄 yazinizi okuyunca cok mutlu oldum… Kizim Daphne 19 aylik, goruntulu konusma disinda telefon ve tabletle hiv muhatap olmuyor. TV de açık bile olsa bakmamalı seçiyor. Demek ki emeklerim haklı sonuçlar veriyor ve doğru yolda ilerlemeyi sağlıyor. Ben de gittiği yere kadar götürmeye kararlıyım. Kendinize ve Elaya iyi bakin 😍😍😍 sevgiler

    Beğen

    1. Çok teşekkürler paylaştığınız için. ❤ Bizden de sevgiler…

      Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s